Καστανά Ουρανία

Άρθρα

Χριστιανική Γραμματεία

Ο Πλούταρχος σπουδαίος συγγραφέας όχι μόνο της γενιάς του αλλά και όλων των επερχόμενων γενεών καθώς τα έργα του στην διάρκεια της Αναγέννησης, αποτέλεσαν τα ερείσματα που η παιδεία έψαχνε από τα αρχαία ιδεώδη και τα καλύτερα παραδείγματα της ρωμαϊκής αρετής, για να μπορέσει να ξεφύγει από τα σκοτεινά χρόνια του Μεσαίωνα και να βάλει τις βάσεις για την νέα εποχή που ανέτειλε. Έτσι οι βιογραφίες του Πλουτάρχου στάθηκαν το γνωστότερο βιβλίο της Αρχαιότητας στην Ευρώπη του 16ου και 17ου αι. Το έργο του Πλουτάρχου δεν διεκδικεί δάφνες πρωτοτυπίας, ο χαρακτήρας του είναι κυρίως συμπιληματικός και ο στόχος του συγγραφέα είναι η πρακτική χρησιμότητα στους φίλους, στη γενέτειρά του και στην Ελλάδα. Μιλάμε για μια εποχή(μετά την γέννηση του Χριστού) ηθικής, φιλοσοφικής και θρησκευτικής παρακμής που τον αναγκάζει να καταφύγει στη σοφία των προγόνων του αναζητώντας τους ηθικούς κανόνες που θα μπορούσαν να στηρίξουν και να κατευθύνουν τις συνειδήσεις των συγχρόνων του.

Ο Πλούταρχος έζησε περί το 46-120 μ. Χ. ενώ ταξίδεψε σε διάφορα πολιτιστικά κέντρα του τότε γνωστό κόσμου το μεγαλύτερο μέρος της ζωή σου το πέρασε στην γενέτειρα του στην Χαιρώνεια Βοιωτίας όπου έγραψε τα περισσότερα έργα του. Τα έργα αυτά κατανέμονται σε 2 κατηγορίες: τα Ηθικά και τους Παράλληλους Βίους, η δεύτερη κατηγορία μοναδική στον αρχαίο κόσμο, απαρτίζεται από 50 βιογραφίες επιφανών Ελλήνων και Ρωμαίων, 46 από τις οποίες αποτελούν 23 ζεύγη ενώ στις υπόλοιπες 4 παρουσιάζονται χωρίς παράλληλη σύγκριση ο Αρταξέρξης, ο Μνήμων, ο Άρατος, ο Γάλβας και ο Όθων. Η φιλοσοφία του είναι ναι μεν κατά βάση πλατωνική ωστόσο διαποτίζεται από ιδέες παρμένες από όλες τις γνωστές φιλοσοφικές διδασκαλίες της αρχαιότητας. Εκείνο που χαρακτηρίζει την ίδια την φιλοσοφία είναι η πρακτική της ηθικής της, με ουσιώδη στοιχεία την πίστη στην αθανασία της ψυχής και την αποδοχή της Θείας Πρόνοιας για τον κόσμο και τον άνθρωπο.

Αξίζει να παραθέσουμε το εξής χωρίο από την πραγματεία του: ¨Περί των υπό του Θείου βραδέως τιμωρούμενων¨, εδώ ο Πλούταρχος αφηγείται μια συζήτηση που έγινε στη στοά των Δελφών ανάμεσα στον ίδιο, τον αδερφό του Τίμωνα και ενώπιον άλλων δύο( Ολύμπιχο, Πατροκλέα). Αφορμή για την συζήτηση στάθηκε η επίθεση κάποιου επικούρειου οπαδού κατά της Θείας Πρόνοιας και οι τέσσερις συζητητές αναλαμβάνουν να αντικρούσουν αυτή την αρνητική θέση. Αρχικά ο Πατροκλέας περιγράφει το πρόβλημα που έδωσε και τον τίτλο στην πραμάτεια: Η καθυστερημένη τιμωρία των κακών αφαιρεί από τη θεία δικαιοσύνη την αποτελεσματικότητα της, καθώς οι εγκληματίες δεν αποθαρρύνονται και τα θύματα τους μένουν απαρηγόρητα με αποτέλεσμα αυτή ακριβώς η βραδύτητα των θεών να κλονίζει την εμπιστοσύνη στη Θεία Πρόνοια.

Στην συνέχεια ο Πλούταρχος παίρνει ο ίδιος τα ηνία του λόγου και αρχίζει την ¨απολογία¨ θεϊκής βραδύτητας ανάλογα με τις περιπτώσεις:

1. Όταν ο αμύητος δυσκολεύεται να συλλάβει σε όλο το βάθος τους τις ανθρώπινες τέχνες και τεχνικές (μουσική, στρατηγική, ιατρική, νομική...) και να κατανοήσει τα βήματά τους, πόσο πιο δύσκολο είναι στον καθένα να κατανοήσει και να εξηγήσει τις μεθόδους της Θείας δράσης!

2. Αν ο Θεός αποφεύγει να τιμωρήσει κάποιον έν θερμώ, είναι γιατί όντας ο ίδιος το απόλυτο πρότυπο κάθε αρετής οφείλει να δίνει και στους ανθρώπους το παράδειγμα μιας ήρεμης και νηφάλιας δικαιοσύνης. Κάθε ενάρετος οφείλει να μιμείται στη συμπεριφορά του τον θεό, κι αν τα ανθρώπινα παραδείγματα δείχνουν τον δρόμο στους επόμενους, πόσο μάλλον το Θεϊκό παράδειγμα!

3. Ο Θεός βλέπει καθαρότερα και μακρύτερα από μας, και παίρνει υπόψη του όχι μονάχα το παρελθόν, μα και το φορτίο της αρετής που κουβαλάει ο καθένας μέσα του, όπως και τις πιθανότητες πιθανών και εκπληκτικών μεταστροφών, ιδιαίτερα όταν το σφάλμα οφείλεται σε άγνοια του καλού και όχι σε συνειδητή επιλογή του κακού. Το 6ο κεφ. τελειώνει με την επανάληψη της περίφημης πλατωνικής θεωρίας σύμφωνα με την οποία η αδύνατη φύση δεν θα προκαλέσει ποτέ μεγάλα καλά ή κακά, οι υπερβολές είναι το αποκαλυπτικό σημάδι των ¨πλουσίων¨ και παραστρατημένων χαρακτήρων!!!

Είναι πολύ λυπηρό ότι στο πέρασμα του χρόνου η παρουσία των έργων του Πλουτάρχου εκλείπει όλο και περισσότερο από όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης και έτσι οι νέες γενιές δεν έχουν την δυνατότητα να γνωρίσουν την φιλοσοφία και από την πρακτική της πλευρά! Ευτυχισμένο το νέο έτος.

Ηλιάννα Δημότση

Φιλόλογος

-πληροφορίες από το βιβλίο του καθηγητή μου Δημήτριου Ράιου ¨Ελληνική Γραμματεία των Αυτοκρατορικών Χρόνων¨

Kapouleas

ΚΑΛΩΣΗΛΘΑΤΕ ΣΤΟ ΝΕΟ MAGAZINO

ΤΟ FREE PRESS ΤΩΝ ΕΠΩΝΥΜΩΝ ΤΩΡΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑ!

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ...

το ΝΕΟ Magazino διασκεδάζετε και ενημερώνεστε:

και πολλά άλλα...

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ

Ανυπομονούμε να μας πείτε μας τα νέα σας και την άποψή σας.

  • Email
    Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
  • Τηλ.
    27520 99199
  • Διεύθυνση
    Γεν. Κολοκοτρώνη 12, Ναύπλιο, 21100

ΕΓΓΡΑΦΗ NEWSLETTER

Ενημερωθείτε για τις τρέχουσες εξελίξεις στην περιοχή σας.

ΚΑΙΡΟΣ

Καιρός σήμερα και πρόγνωση καιρού για κάθε περιοχή

ΘΕΛΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΝΕΑ; ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ...